Sustainability Transformation, de eerste maanden

Inzichten, uitdagingen en aanbevelingen

De afgelopen maanden behoren tot het begin van een mooie, langdurige reis waarbij Naumac bedrijven gaat ondersteunen bij hun transformatie naar een Sustainable Excellente organisatie. Deze eerste maanden betekende voor mij een wervelwind van gesprekken, inzichten en ontdekkingen. Tijd om samenvatting te delen!

Wat bedoel je precies?

Een aanzienlijk percentage van de mensen met wie ik heb gesproken, is bekend met de term “Sustainability” of “Duurzaamheid” in het Nederlands. Tegelijkertijd geven ze ook aan er zelf nog niet mee bezig te zijn, of, zien niet direct een relatie tot hun werk.

Een minderheid van de mensen die ik gesproken heb, weet goed uit te leggen wat er verstaan wordt onder Sustainability Transformation.

Sustainabiliy Transformation, waar komt deze term vandaan?

In het in 1987 verschenen Brundtland Report is de definitie van sustainable development als volgt omschreven: “development that meets the needs of the present without compromising the ability of future generations to meet their own needs.”

Goed, dat is natuurlijk prachtig omschreven en vooral heel generiek.

Vanaf 1 januari 2024 zijn alle beursgenoteerde en grote bedrijven binnen de Europese Unie verplicht zich te houden aan de richtlijnen van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD). Kort samengevat betekent het dat er gerapporteerd moet worden over de impact van de organisatie op mens en klimaat en over de potentiële financiële impact van duurzaamheid voor de organisatie.

Wat zijn de praktische implicaties voor een bedrijf? En wat zijn de implicaties voor jouw functie, met jouw verantwoordelijkheid?

Eén van de meest waardevolle tips die ik kreeg was om het vooral positief en optimistisch te benaderen. De Sustainability Transformatie is een kans, een kans om beter te worden, processen te optimaliseren, kosten te reduceren, betere producten te maken, betere inzet van technologie, maar vooral ook rekening te houden met de natuuren onze leefomgeving.

Zo zei Andre Hoffmann (Insead) onlangs: “We moeten het begrip natuur opnieuw introduceren in de manier waarop we zaken doen,” zei Hoffmann. “Het gaat om een functionele economie… We moeten ervoor zorgen dat we begrijpen wat de gevolgen en afhankelijkheden zijn van de drie belangrijkste kapitalen: het sociale, het menselijke en het natuurlijke. Het idee van een bedrijf dat volledig onafhankelijk is van de natuur, komt niet erg ver.”

Toekomstvast ondernemen door te transformeren!

De eenzame Sustainability Champion

Verrassend genoeg hebben de meeste bedrijven Sustainability-verantwoordelijkheden toegewezen aan slechts één individu. Aan deze “ambassadeur” de taak om zorg te dragen dat voldaan wordt aan wet en regelgeving, dat de organisatie bekend is hierbij, dat er stappen gezet worden naar een duurzame onderneming. Meestal bevindt deze rol zich in de hoek van de QHSE (Quality,Health, Security en Environment) afdeling.

Steeds vaker wordt Sustainability gekoppeld aan Innovatie en is een bedrijf naar iemand op zoek die de verantwoordelijkheid krijgt over beide aandachtsgebieden. Ik noemde dit eerder: Het schaap met 6 poten.

Op zich geen gekke keuze, want, innovatie is een kern onderdeel van de Sustainability Transformatie. De transformatie heeft dan ook veel raakvlakken met de Digitale Transformatie.

Sustainability zou in elke hoek van een organisatie moeten doordringen en niet alleen in de portefeuille van één persoon moeten zitten.

Sustainability moet worden opgenomen in het DNA van teams, afdelingen en directies. Een gedeelde verantwoordelijkheid levert meer impactvolle resultaten op.

Wet- en regelgeving: De blinde vlek van CSRD

Ons gedrag en manier van werken moet veranderen. Als we zo doorgaan, dan zal de verandering waar we de volgende generatie(s) mee opzadelen bijna een onmogelijke opgave zijn. Overheden en academia zijn van oudsher de organen waarmee de bevolking en bedrijven een soort sociale overeenkomst heeft. Middels data, onderzoek gevolgd door wetgeving wordt ons gedrag in banen geleid.

Een van de meest impactvolle wetgevingen die sinds 1 januari actief is, is CSRD. CSRD (Corporate Social Responsibility Disclosure) blijft voor velen die ik gesproken heb een mysterie. Deze door de EU vastgelegde wet en regelgeving is door alle landen in de Europese Unie geaccepteerd en onderdeel geworden de wet. Kortom, het is een keiharde verplichting voor bedrijven om hieraan te voldoen.

Slechts weinigen zijn zich volledig bewust van de implicaties van de CSRD, de rapportage vereisten en de mogelijke impact op het vertrouwen van belanghebbenden in de gehele keten.

Vanaf 1 januari 2024 zijn de top beursgenoteerde bedrijven aan de beurt om hun CSRD rapportage op orde te brengen. Vanaf 1 januari 2025 is het overgrote deel van de bedrijven in Nederland aan de beurt.

Het merendeel van de mensen die ik sprak, was überhaupt nog niet op de hoogte van deze wet.

“Is het zoiets als GDPR of AVG?” “Een soort ISO?”

CSRD zorgt ervoor dat bedrijven publiekelijk verslag uitbrengen over hun sociale en milieuprestaties, waarmee ze transparantie tonen en verantwoording afleggen aan belanghebbenden in de keten. Van doelstellingen naar concrete actie en verbeterplannen.

CSRD is misschien wel de motor voor echte transformatie, in elk geval creëert het de nodige urgentie. Transparantie is niet zomaar een selectievakje; het is een strategisch voordeel. Door hier nu al mee aan de slag te gaan, gaat de innovatiekracht binnen een bedrijf zorgen voor nieuwe businessmodellen, wordt de concurrentiepositie verstevigd, en zijn er financiële voordelen mee te behalen.

Niet alleen overheden gaan nu eisen stellen aan de Sustainability status van bedrijven, ook financiële instellingen en private equity, gaan bedrijven belonen door kortingen te geven indien bepaalde doelstellingen worden gehaald. Want, deze bedrijven zullen op de lange termijn hun waarde bewijzen.

We heten de Sustainable Value Case dan ook welkom als vervanging van de traditionele Business Case.

Zorg-wekkend: concrete actieplannen zijn ver te zoeken

Ondanks het stellen van ambitieuze Sustainability doelen, ontbreekt het de meeste organisaties aan concrete actieplannen. Doelen zonder stappenplannen zijn slechts wensen.

Bedrijven zijn nu vooral bezig met nul-metingen, CO2 rapportages, en het zetten van hoog over doelstellingen, zoals het reduceren van de energie-consumptie of verminderen van afval.

Sommige organisaties doen vooral duurzaam, waarbij ze verschillende duurzame projecten en initiatieven lanceren zonder echt fundamentele veranderingen in hun bedrijfsmodel, activiteiten en DNA te bewerkstelligen, zoals het invoeren van een circulaire economie.

Ik heb de afgelopen maanden veel gesprekken gevoerd met mensen in de zorg. De gezondheidszorg in Nederland is goed voor 7% van onze nationale CO2 uitstoot, en levert 4% van alle afval op. Alleen al het afval per patient op de Intensive care is zo’n 17kg per dag. Per patiënt worden er 108 wegwerp handschoentjes gebruikt! Het medicijntekort is hoog, maar ook hier schuilen diverse problemen: stoffen van medicijnen komen in het grondwater terecht, 5-10% van de medicijnen belandt in het afval vanwege inefficiency in logistiek.

Sustainability initiatieven zorgen voor nieuwe mogelijkheden, maar zijn nog steeds grotendeels gericht op traditionele bedrijfs-, en klantmodellen. Ambities zijn op dit moment gesteld op iets te conservatieve en haalbare niveaus.

Laten we onze mouwen opstropen en uitvoerbare, daadwerkelijk impactvolle stappen ontwikkelen. Stem doelen af op specifieke initiatieven, wijs middelen toe en houd de voortgang bij. Concrete acties stimuleren transformatie.

Gedurfde ambities ondersteunen de overgang naar Sustainable Excellence met duidelijke innovatie roadmaps, en financiering. Dit leidt tot een situatie waarbij leidinggevenden verantwoordelijk zijn, en zich voelen voor, prestaties op het gebied van Sustainability.

Nieuwe business modellen

Tijdens mijn gesprekken heb ik ook gevraagd naar hoe bedrijven Sustainability Transformatie toepassen in het creëren van nieuwe business modellen.

Zijn er al bedrijven die via Product Management, Business Development en R&D nieuwe toepassingen of nieuwe business modellen genereren om hun concurrentiepositie te verstevigen? Ik heb de eerste voorbeelden al mogen zien. Als ik met mensen spreek, merk ik dat een snelle brainstorm al heel snel mooie ideeën kan opleveren. Kijk naar IT. Het migreren van je IT-infrastructuur naar een datacenter, levert al snel 50-80% energie besparing op. Onze data behoefte neemt alleen maar toe. De datagroei veroorzaakt door AI, zal een groei veroorzaken die de grootste zal zijn tot nu toe. De nieuwe AI-chip van NVDIA verbruikt per jaar (bij 60% gebruik) net zoveel energie als een gemiddeld huishouden (3500kWh). Hoe gaan we dit voorzien met zijn allen?

Dit biedt kansen voor de ICT sector: innoveer, en help je klanten met de Sustainability Transformatie door slimmer om te gaan met je IT infrastructuur.

Een andere mooie ontwikkeling is gerelateerd aan de Ecodesign regulering. Over een paar jaar moeten alle producten voorzien worden van een unieke code, waarbij een consument alle informatie van een product kan inzien, tot en met de herkomst van grondstoffen en de impact op milieu. Deze code wordt het Digitale Product Paspoort genoemd. Een ideale kans voor bedrijven om hun producten te gaan voorzien van een slimme sensor waarbij je nu al de data gaan genereren. Dit levert bovendien een enorme efficiency op in de logistieke keten, want, met de informatie die deze sensoren opleveren, kun je voorraad optimaliseren, distributie efficiënter inrichten zodat er minder uitstoot gegenereerd wordt, klantcontact verbeteren, product informatie delen, en ga zo maar door.

Evolutie naar Sustainable Leadership

Dit alles vraagt om aanpassing van leiderschapsstijlen. Traditionele hiërarchieën zullen niet volstaan in een wereld die gedreven wordt door Sustainability.

Leiders zullen aangemoedigd moeten worden om empathie, samenwerking en langetermijndenken te omarmen. Sustainability is geen eenmalig proces of project. Het vraagt om ketendenken en collectief innoveren. Ons leiderschapskompas moet navigeren tussen doel, mensen en planeet: Profit for People, Business & Planet.

Het vervolg

Mijn eerste maanden bij Naumaczetten de toon voor een succesvol vervolg.

Wij kijken er naar uit om bedrijven te ondersteunen met het organiseren van de Sustainability Transformatie: stel prioriteiten, durf te innoveren, verzamel Sustainability ambassadeurs, organiseer, betrek de keten en begin met behapbare brokken.

Duurzaam leiderschap vereist een holistische denkwijze, die economische, sociale en milieudimensies met elkaar in evenwicht brengt. Oftewel, leiden met doel en impact.

De Naumacpropositie bestaat uit drie onderdelen:

  • Inzicht
  • Focus
  • Implementatie

De komende weken gaan we druk aan de slag met het onderdeel Inzicht: we gaan bedrijven helpen met het krijgen van inzicht, via onze Academy, via events en via workshops.

Hierbij zullen we praktische voorbeelden zoveel mogelijk gaan delen zodat de Sustainability Transformatie tastbaar wordt.

Op naar actie!

Roel Willems

Delen

Meer berichten